Logo Demo online Specjalistyczna Platforma Diagnostyczna Wypróbuj demo online Nazwa użytkownika: klient, hasło: klient
SPD Testy Kierowców - Opis
  • Produkt ten jest skierowany głównie do psychologów transportu. Jednak zawarte w nim narzędzia diagnostyczne z powodzeniem mogą być stosowane w innych dziedzinach, w których przydatny jest pomiar cech i ocena różnicowa ich poziomu w populacji „normalnej” (nie są przewidywane testy kliniczne).
  • W chwili obecnej skupiliśmy się na pomiarze sprawności poznawczej i psychofizycznej, bez badania sfery emocjonalno-osobowościowej.
  • Podstawowe cechy konstruowanych przez nas narzędzi, to:
    • Obiektywność (realizowana poprzez zautomatyzowaną, standardową instrukcję wraz z wystandaryzowaną częścią treningową przed rozpoczęciem właściwego testu oraz w pełni zautomatyzowany proces przeliczania wyników),
    • Ekonomiczność czasowa (żaden z podstawowych testów nie powinien przekraczać 5 minut wraz z instrukcją i treningiem)
    • W odróżnieniu od testów funkcjonujących na rynku, oferowane testy poddane są dokładnej analizie psychometrycznej co ma gwarantować ich wysoką rzetelność i trafność, opisaną zgodnie ze standardami przyjętymi w psychologii.
    • Są objęte stałą kontrolą autorską, gwarantującą opracowanie i systematyczne uaktualnianie norm testowych, co jest niezbędne do prowadzenia rzetelnej diagnozy. Pod tym względem jest to „nowy standard”, jeśli chodzi o testy służące do badania kierowców dostępne na rynku polskim - większość z nich bowiem nie posiada norm oraz danych świadczących o spełnianiu standardów psychometrycznych. Wyjątkiem jest Wiedeński System Testów, który posiada jedynie normy zagraniczne i nie ma normalizacji na próbie polskiej.
    • Ważną cechą jest zgromadzenie większości testów na jednym, w pełni zautomatyzowanym stanowisku - standardowo testy te (ocena czasów reakcji, ocena koordynacji za pomocą aparatu krzyżowego, test oceny prędkości) wykonywane są na różnych urządzeniach i wymagają ciągłej ingerencji diagnosty, który podaje instrukcje i kontroluje przebieg testu.
    • Ujednolicone stanowisko, które w znaczący sposób ułatwia i skraca proces diagnozy, pozwala też (w przypadku większej liczby stanowisk) na łatwe prowadzenie diagnozy równocześnie kilku osób badanych.
  • Oferowane przez nas testy można podzielić na grupy:
    • Komputerową adaptację znanych testów funkcjonujących na rynku w innej postaci (np. aparat krzyżowy).
    • Autorskie opracowanie znanej procedury testowej (np. ograniczona czasowo wersja czerwono-czarnych tablic Schultego), zmodyfikowanej w celu stworzenia narzędzia o lepszych parametrach psychometrycznych i lepiej dopasowanego do badania docelowej populacji.
    • W pełni autorskie testy opracowane pod kątem najlepszego pomiaru ważnych aspektów funkcjonowania w ruchu drogowym (np. KULKI, czyli test oceny prędkości).
  • W skład bazowej baterii testów wchodzą (patrz prezentacja „Testy kierowców”):
    • Testy do badania psychomotoryki
      • Aparat Krzyżowy,
      • Sygnalizator - test do pomiaru czasów reakcji
    • Testy do badania funkcji poznawczych
      • Tablice Czerwono-Czarne (wersja z ograniczeniem czasu)
      • Cyfry i litery
    • Testy oceny prędkości
      • Kulki
    • Inne
      • Ankieta przed badaniem kierowcy
      • Topc - test odporności na presję czasu
      • Kolorowe słowa - test odporności na interferencję (niezgodność) bodźców
      • Test KK - test kodowania, próba szybkości i dokładności działania
      • ALAPS - wielowymiarowy inwentarz osobowości
      • Figury - test służący oceny poziomu orientacji w przestrzeni trójwymiarowej
    • W planach są też inne testy wykraczające poza ten bazowy standard.
SPD Testy Kierowców - Aparat krzyżowy
  • APARAT KRZYŻOWY to klasyczne narzędzie do oceny:
    • szybkości reakcji psychomotorycznej
    • zdolności do koncentracji uwagi
    • szybkości i dokładności spostrzegania oraz
    • szybkości podejmowania decyzji w sytuacjach wykonywanych pod presją czasu (w przypadku tempa narzuconego).
  • Test wykonywany ręką dominującą na panelu dotykowym
  • Oferujemy Aparat Krzyżowy w trzech wersjach:
    • tempa swobodnego
    • tempa umiarkowanego 50 bodźców na minutę
    • tempa szybkiego 70 bodźców na minutę.
  • Każda z wersji rejestruje:
    • parametry czasów reakcji (maksimum, minimum, mediana i odchylenie)
    • parametry specyficzne dla zadanego programu (tj. tempa swobodnego lub narzuconego) takie jak:
      • czas wykonania testu
      • liczba odebranych bodźców (w czasie i opóźnionych)
      • liczba błędów i poprawionych błędów czy liczba pominięć.
  • Podstawowe parametry, będące podstawą oceny wyników, cechuje przyzwoita stabilność czasowa (n = 44, w badaniu po dwóch miesiącach r wynosi od 0,72 do 0,83)
  • Bodźce prezentowane w Aparacie Krzyżowym SPD mają charakter pseudolosowy (tj. powtarzalny układ dla każdego z wykonań testu) co jest warunkiem poprawnej normalizacji wyników.
  • W oferowanych wersjach liczba bodźców jest nieco większa, niż w klasycznych wersjach „skrzynkowych” (zachowując jednak zasadę ekonomiczności czasowej), co pozwoliło na uzyskanie rozkładu wyników bardziej zbliżonego do rozkładu normalnego, co wpływa z kolei na jakość konstruowanych norm.
  • Wstępne analizy (n = 22) wskazują na umiarkowaną (rS ≈ 0,5) korelację z wynikami Aparatu Krzyżowego produkcji ATB Info-Elektro (umiarkowany poziom korelacji wynika z efektu sufitowego na aparacie ATB uzyskanego w grupie badanych, który nie wystąpił w obrębie wyników uzyskanych w systemie SPD).
  • W chwili obecnej wszystkie trzy wersje Aparatu Krzyżowego posiadają normy wstępne stworzone na grupie homogenicznej pod względem wieku (n = 44, wiek 19-23 lata). Szczegółowa analiza trafności oraz zbieranie danych do norm na grupie w większym stopniu reprezentatywnej – w toku.
SPD Testy Kierowców - Sygnalizator
  • SYGNALIZATOR to test pomiaru czasu reakcji, składający się z dwóch faz:
    • pomiaru czasu reakcji prostej
    • oraz pomiaru czasu reakcji w schemacie rozpoznawania bodźców (tzw. go/no go).
  • Test wykonywany jest ręką dominującą na panelu dotykowym.
  • Test składa się z treningu i dwóch krótkich modułów
    • w pierwszym mierzony jest czas reakcji prostej. W module tym są trzy fazy - w każdej z nich badany reaguje na inny bodziec.
    • Następnie, w drugim module, badany ma za zadanie reagować na znane już bodźce w sytuacji, gdy są one prezentowane naprzemiennie (to faza reakcji z wyborem).
    • Prezentacja przebiega w rytmie zmiennym czasowo (różne czasy oczekiwania na pojawienie się kolejnych bodźców). Poza podstawowymi wskaźnikami dla obu faz, takimi jak średni czas reakcji, minimum, maksimum i odchylenie, a także liczbą błędnych reakcji możliwe jest oszacowanie wskaźnika różnicowego (czas reakcji z wyborem minus czas reakcji prostej), który zgodnie z teorią Sternberga odzwierciedla czas związany z częścią decyzyjną (ocena bodźca i kontrola reakcji).
  • W chwili obecnej narzędzie jest w fazie weryfikacji parametrów psychometrycznych i nie posiada norm.
SPD Testy Kierowców - Tablice czerwono-czarne
  • TABLICE CZERWONO-CZARNE jest to jedna z wersji tablic Schultego, tj. testu polegającego na wyszukiwaniu wzrokowym liczb zgodnie z narzucona zasadą. W tym wypadku są to dwa konkurencyjne szeregi liczb (jeden rosnący, drugi malejący), co w znacznym stopniu angażuje pamięć operacyjną i pozwala traktować wyniki w kategoriach sprawności analizy wzrokowej przy dodatkowym obciążeniu poznawczym. Test ten (zgodnie z wstępna analizą trafności) zaliczamy do testów sprawności intelektualnej.
  • Test wykonywany jest na panelu dotykowym.
  • Test posiada obecnie dwie wersje:
    • pełną, tj. zmuszającą badanego do przejścia przez całą tablicę i wyszukania wszystkich potrzebnych liczb (czas wykonania nieograniczony, przeciętnie 6-7 minut, choć częste są wyniki > 10 minut),
    • oraz rekomendowaną (i traktowaną jako główna, w przyszłości być może jedyna) wersję skróconą, w której czas wykonania jest ograniczony, a podstawowym wskaźnikiem jest liczba odnalezionych liczb.
  • W obu wersjach przy powtarzaniu błędnych odpowiedzi, badany otrzymuje podpowiedź, co zapobiega „zacięciu się” badanego podczas wykonywania testu.
  • Wyniki obu wersji testu czerwono-czarne są wysoko skorelowane (r > 0,85), we wstępnych analizach wersja długa charakteryzuje się nieco większą trafnością, ale wersja skrócona także spełnia podstawowe kryteria psychometryczne w tym zakresie (pozytywne korelacje z testami uwagi i rozpiętości pamięci wzrokowej w testach z Wiedeńskiego Systemu Testów, umiarkowane pozytywne korelacje z Testem Matryc Ravena).
  • W obu wersjach stabilność czasowa (n = 44, badanie po dwóch miesiącach) jest na poziomie umiarkowanym, rS > 0,6, co można uznać za zadowalający wynik dla tego typu testów.
  • Aktualnie obie wersje testu posiadają normy przy czym obecnie normalizowaną jest tylko wersja z ograniczeniem czasowym - n = 192 (24 kobiety) na grupie zróżnicowanej pod względem wieku (18 - 48 lat) i wykształcenia (średnie i wyższe).
SPD Testy Kierowców - Cyfry i litery
  • Cyfry i litery to test kodowania znaków, służący do pomiaru sprawności poznawczej. Stanowi alternatywę dla TABLIC CZERWONO-CZARNYCH, które są testem subiektywnie trudniejszym i mogą sprawiać trudność mniej sprawnym (np. z powodu wieku) badanym.
  • Test wykonywany jest na panelu dotykowym.
  • Test składa się z treningu i modułu właściwego. Zadaniem badanego jest wciśnięcie pola z cyfrą, która odpowiada - zgodnie z prezentowanym u góry ekranu kluczem - prezentowanemu bodźcowi. Klucz zmienia się podczas wykonywania testu, co uniemożliwia wykonywanie zadania w oparciu o zapamiętane relację i wymusza ciągłą aktywność polegającą na wyszukiwaniu i kodowaniu znaków.
  • Tymczasowa próba normalizacyjna n = 80 (10 kobiet), wiek w zakresie 19-51, średnia wieku 30 (SD = 7), 50 osób wykształcenie wyższe, 30 osób wykształcenie średnie.
SPD Testy Kierowców - Kulki
  • Kulki jest to autorski test oceny prędkości, którego format wyników docelowo będzie zgodny z aktualną kartą badania kierowcy. Test angażuje widzenie peryferyczne i opiera się na ocenie prędkości relatywnej dwóch równocześnie poruszających się obiektów.
  • Test wykonywany jest na panelu dotykowym.
  • Badanemu prezentowane są dwa poruszające się obiekty (od krawędzi ekranu w stronę centrum), które zderzają się w obrębie centralnej, zasłoniętej części ekranu. Zadaniem badanego jest jak najdokładniejsze oszacowanie momentu zderzenia. Trudność zadań jest wyznaczana przez szybkość obiektów oraz wielkość elementu zasłaniającego obszar wokół miejsca zderzenia.
  • W chwili obecnej test jest na etapie weryfikowania parametrów psychometrycznych i posiada normy robocze (n = 29).
SPD Testy Kierowców - TOPC
  • Test odporności na presję czasu.Test o schemacie opartym o reakcje złożone (w odróżnieniu od Aparatu Krzyżowego), polegające na reagowaniu na zróżnicowane bodźce w zróżnicowany i zmienny podczas testu sposób. Manipulacja presją czasową pozwoli ocenić poziom kontroli poznawczo-motorycznej, a także odporność na frustrację i skłonność do podjęcia działania po wymuszonym etapie dezorganizacji.
  • Test wykonywany jest na panelu dotykowym.
SPD Testy Kierowców - FIGURY
  • Autorski test służący do oceny poziomu orientacji w przestrzeni trójwymiarowej (tzw. „wyobraźnia przestrzenna”).
  • Inspirowany jest klasycznym paradygmatem badań nad rotacją umysłową, zaproponowanym przez Sheparda i Metzler. W odróżnieniu jednak od tradycyjnych badań, gdzie zadania mają formę statyczną, test FIGURY prezentuje sytuacje zmienne (obiekty w ciągłym ruchu), co angażuje także dynamiczny aspekt zdolności przestrzennych.
  • Test wykonywany jest na panelu dotykowym.
  • Czas wykonania testu nie przekracza 6 minut.
SPD Testy Kierowców - inne
  • W planach jest przygotowanie testu uwagi w ruchu drogowym – opartego o teorię świadomości sytuacyjnej.
  • W razie zapotrzebowania możliwe jest też zaimplementowanie testu Piórkowskiego w procedurze wskazanej przez Metodykę Psychologicznych Badań Kierowców (ITS 2003), czyli trzy serie: 75/min, 107/min i 107/min. Oczywiście, implementacja ta wymagać będzie następnie normalizacji odpowiedniej dla wersji SPD.
  • Testy tego rodzaju są najczęściej testami samoopisowymi. Nie dysponujemy aktualnie prawami autorskimi do żadnego z tego rodzaju testów, nie ma jednak przeszkód technicznych, by były one wbudowane w pakiet SPD. Ze względu na długotrwały proces konstruowania tego typu narzędzi (związany z doborem pozycji oraz osiągnięciem przyzwoitych parametrów trafności i rzetelności) nie podjęliśmy się obecnie stworzenia własnego zestawu, jesteśmy jednak otwarci na współpracę z osobami, które są autorami tego typu kwestionariuszy przydatnych w psychologii transportu.
  • Jesteśmy w stanie nieodpłatnie udostępnić zaimplementowaną do SPD adaptację kwestionariusza ALAPS, stanowiącego wielowymiarowy inwentarz osobowości stworzony w na potrzeby psychologii transportu (w szczególności psychologii lotniczej). Kwestionariusz ten, rozpowszechniany za zgodą autorów, zawiera 240 stwierdzeń i 15 skal (m.in. Uspołecznienie, Agresywność, Lęk, Impulsywność, Nadużywanie Alkoholu). Adaptacja polska zawiera wstępne normy centylowe na grupie homogenicznej wiekowo (19 – 23 lata).